| D4 |
: |
Toyota'nın 4 silindirli benzin motorları için
kullandığı kısaltma |
| D4D |
: |
Toyota'nın 4 silindirli dizel motorları için
kullandığı kısaltma. |
| DATENBUS |
: |
Tum elektronik bilesenler birbirine baglanir. Dijital
komutlar tek bir merkezden verilir. Mercedes CL'de uc adet bulunur.
En hizlisi olan isik dalgasi ile 5.65 Megabaud'luk iletim mumkundur. |
| DE DION SİSTEMİ |
: |
De Dion sistemi sabit aks ile bağımsız süspansiyonun
karmaşık bir birleşimidir. Sabit bir aks borusu tekerlekleri
birbiine bağlar. Aynı zamanda dingil genişliği ile kanmber açısında
meydana gelen değişiklikleri de kontrol eder. Yarım şaftlar,
diferansiyel ve ana şaft ayrıca askıya alındığından, askılanmamış
kütleler daha az olacağı için bu durum konforu arttırır. |
| DETENASYON |
: |
Karışımın buji tarafından ateşlenmesinden sonra
yanmanın düzensiz olarak gerçekleşmesine detenasyon denir. |
| DEBRİYAJ |
: |
Manuel şanzımanı, otomatik şanzımanlardan ayıran
en belirgin özellik debriyajdır. Debriyaj, motor ve manuel şanzıman
arasında gücün iletilmesini sağlayan ayrılabilir bir bağlantıdır.
Her şeyden önce debriyaj, çalışır halde olan motordan gelen
torku başlangıçta statik halde duran şanzımanın ana şaftına
kademeli olarak ileterek ilk hareketi sağlar. Aynı zamanda
vitesler değiştirildiğinde güç akışının kesilmesi gerektiğinden
debriyaj bu aşamada da gereklidir. |
| DEFLEKTÖR |
: |
Binek otomobillerde tekerleklerin çevresine, büyük
tonajlı yük taşıyıcılarındaysa sürücü kabininin üstüne
ve aerodinamiyi geliştirmesi açısında kapıların üst bölümlerine
yerleştirilen plastik ya da metal parçalara deflektör adı
verilir. Rüzgar direncini azaltan bu parçalar, hava akımını düzenlenmesine
yardımcı olurlar. |
| DEĞİŞKEN SUPAP
ZAMANLAMASI |
: |
Değişken supap zamanlaması, motor işletim
sisteminin hangi devire göre hangi supap zamanlamasının kullanılacağını
belirlemesi ve her devirde en verimli çalışmayı sağlamasıdır. |
| DEĞİŞKEN GEOMETRİLİ
TURBO |
: |
Daha çok tercih edilen türbin geometrisi ya da değişken
geometrili turbo (VTG) sisteminde egzoz manifoldundan gelen hava,
salyangoz adı verilen gövde içerisindeki kanatçılarla
pervanenin merkezine yönlendiriliyor. Salyangozda bulunan kanatçıklar
motorun işletim sisteminden aldığı emir doğrultusunda yukarı
veya aşağı hareket ediyor. Böylece alt devirlerde az miktardaki
havanın, pervanenin dönüşünü hızlandırmasını ve düşük
devirlerden itibaren turbonun güç ve tork üretmesini sağlıyor.
Bu sistem su değirmenlerinde yaz aylarında su yolunu daraltarak çarkın
daha yüksek basınçla çevrilmesine benziyor. Böylece kompresör
sistemi gibi turbonun düşük devirlerde verimli olması
hedefleniyor. |
| DI |
: |
Dizel ve benzinli motorlarda direkt enjeksiyon. Takit,
direct olarak en iyi sekilde yanacagi yanma odasina gonderilir.
Dizeldeki problem sert yanma sesi idi, Audi; mukemmel bir hava-yakit
karisimi ile bunu azaltmayi basardi. |
| DİFERANSİYEL |
: |
Bir akstaki iki teker arasindaki devir dengesini
saglar. Ozellikle virajlarda sol ve sag tekerler farklilik
gosterdigi icin gereklidir. |
| DİFERANSİYEL
KİLİDİ |
: |
Cekis saglayan tekerlerden birinin bosa donmesini
onler ve daha iyi bir yol tutus saglar. En popüler olanı merkezi
diferansiyel kilididir. Böylece tek tekerlekte çekiş kaybı olduğunda
aracın ön veya arkadaki iki tekerleğinin çekişe devam etmesi sağlanmaktadır. |
| DIN |
: |
: (Deutsches Institut für normung)-
Tüm ölçümlerde kullanilan Alman endüstri normu, 1 DIN= 1.12 SAE |
| DİNAMO |
: |
Mekanik enerjiyi elektrik enerjisine çevirerek
lambaları yakan, aküyü şarj eden ve ateşleme sistemini çalıştıran
bir elektrik sistemi parçasıdır. |
| DİNAMOMETRE |
: |
Dinamometre, motorun çıkış gücünü ölçen bir
alettir. |
| DİNGİL MESAFESİ |
: |
Dingil mesafesi, ön tekerleklerin merkezi ile arka
tekerleklerin merkezi arasındaki uzaklıktır. |
| DİOD |
: |
Transistörlü ateşleme sisteminde kullanılan parçalardır.
Diodlar, bir voltaj rölesi gibi görev yaparak, transistörü aşırı
voltajın etkisinden korurlar. |
| DİREKSİYON |
: |
Bir aracı istenilen tarafa yönlendirmek için ön
tekerleklerin istikametini sağa veya sola değiştiren mekanizma. |
| DİREKSİYON DİŞLİLERİ |
: |
Direksiyon simidinin dönme hareketini doğrusal
harekete çevirerek aracın ön tekerleklerine ileten, direksiyon
milinin ucuna yerleştirilmiş olan dişlilerdir. |
| DİREKSİYON SİMİDİ |
: |
Aracı istenilen yöne çevirmeye yarayan, direksiyon
milinin ucunda bulunan çember formunda olan bir parçadır. |
| DİSK BALATA |
: |
Disk balatalar, kaliperin içinde karşılıklı
olarak yer alan ve frene basıldığı anda fren diskini iki yandan
sıkıştırarak aracın yavaşlamasını veya durmasını sağlayan
fren sistemi parçalarıdır. Bu süreçte aracın kinetik enerjisi,
balata ve fren diski üzerinde ısı enerjisine dönüşür. Disk
balata ve fren diski çok yüksek sıcaklıklara maruz kalırken,
aynı zamanda sürtünmeden dolayı parça yüzeylerinde aşınmalar
meydana gelir. Belirli bir kullanımdan sonra incelmeye başlayan
disk balatalar yüzünden aracın frenleme performansı düşer. Bu
nedenle belirli periyotlarda disk balataları yenileri ile değiştirmek
gerekir. Balata değişimi mutlaka her iki tekerlekte de aynı
zamanda yapılmalı ve daima kaliteli disk balatalar tercih
edilmelidir. |
| DİSPERSAN KATKILAR |
: |
Bu katıklar, deterjan sayesinde motorun içinde çözülen
pisliklerin etrafını sararak bunların, ateşleme odasına, supap
odalarına, yağ kanallarına, filtre elemanlarına ve motor çeperine
yapışmasını önler. Çok küçük parçalar halinde pisliğin yağ
bünyesinde askıda kalması özelliği dispersan katığı
sayesinde sağlanır. |
| DİSTRİBÜTÖR |
: |
Yüksek voltajlı akımı, motorun ateşleme sırasına
göre bujilere dağıtan bir elektrik sistemi cihazıdır. |
| DİSTRİBÜTÖR KAPAĞI |
: |
Genellikle bakalitten imal edilen bir kapaktır. Kapak
içinde, ateşleme bobininden gelen yüksek voltajın bujilere
iletilebilmesi için motor silindir sayısı kadar eşit aralıklı
madeni uçlar bulunmaktadır. |
| DİSTRİBÜTÖR
TABLASI |
: |
Platin takımı ve kondansatörü üzerinde taşır.
Mekanik avanslı distibütörde sabit olarak gövdeye bağlanmıştır. |
| DISTRONIC |
: |
Mercedes Benz'in mesafe takip radarlı akıllı hız
sistemine verdiği isim. Elektronik takip sistemi. Sistem öndeki
araçla olan mesafe tehlikeli sekilde azalinca motor gücünü
azaltiyor yada fren yaparak aracı yavaşlatıyor. |
| DİŞLİ BOŞLUĞU |
: |
Birbirini döndüren iki dişlinin arasındaki boşluk. |
| DİŞLİ ORANI |
: |
Birbirini döndüren iki dişlinin veya milin dönme
oranları. |
| DİŞLİLER |
: |
Bir milden diğerine dönme hareketini ileten, güç
aktarımında kullanılan parçalardır. |
| DİŞLİ YAĞLARI |
: |
Hassas olarak işlenmiş dişli yüzeylerinde kullanılan
yağlardır. Bu tür dişli yüzeylerinde korozyona ve yağın kalınlaşmasına
neden olacak maddelerin meydana gelmememsi için dişli yağlarının
stabiliteye sahip olmaları gerekmektedir. |
| DİYAGRAM VERİMİ |
: |
Endikatör diyagramından ölçülen işin, teorik çevrim
diyagramından ölçülen iş oranına diyagram verimi denir. |
| DİZEL ÇEVRİMİ |
: |
Dizel motorlarda, havanın silindire emilerek sıkıştırılmasının
ardından motorin pükürtülür. Sıkıştırılan havanın sıcaklığı
ile motorinini tutuşması sağlanır. Dizel motorlarda bu şekilde
gerçekleşen çalışma düzenine dizel çevrimi denir. |
| DONMA NOKTASI
(YAKIT) |
: |
Yakıtın katılaştığı veya donduğu sıcaklık
derecesine donma noktası denir. |
| DOT |
: |
Amerikan Taşımacılık Departmanının (US
Departmant of Tarnsportation) fren hidrolik yağları için
belirlemiş olduğu standartların kodu. Piyasada DOT3, DOT4, DOT5
olmak üzere üç çeşit hidrolik yağı satılmaktadır. Dot değeri
arttıkça fren hidrolik yağının kaynama noktası yükselir ve ürünün
kalitesi artar. |
| DOHC (Double Over
Head Camshaft) |
: |
Üstten çift egsantrikli motor. |
| DÖNER PİSTONLU
MOTOR (ROTARY-WANKEL MOTOR) |
: |
1954 senesinde Felix Wankel tarafından geliştirilmiş
bir motor türüdür. Bu motorda silindir geometrik elips biçimi şeklindedir.
Bu motorun çalışma prensibi kısaca, yakıt odasına sahip blok içinde
üçgen şeklinde bir döner pistonun dönerek, silindir içinde değişik
yakıt hacimleri ve sıkıştırma oranları meydana getirmesidir. Günümüzde
ağırlıklı olarak sadece Mazda tarafından devam ettirilen, geliştirilen
ve uygulamaya konulan bu motor teknolojisi, Avrupa'da piyasadan
kalkan RX-7'nin yerini alan RX-8'de kullanılıyor. |
| DÖRTLÜ KARBÜRATÖR |
: |
Dört boğazlı karbüratöre dörtlü karbüratör
denir. |
| DÖRT ZAMANLI MOTOR |
: |
Dört zamanlı Otto motoru prensiplerine göre geliştirilmiş
olan dört zamanlı çalışma sistemi olan motorlardır. Bu dört
zamanı emme, sıkıştırma, iş (güç, yanma, genişleme) ve
egzoz olarak sıralanır. |
| DSC |
: |
Elektronik Stabilite Proğramı ESP'nin BMW'deki adı.
sistemidir. |
| DSP (Dynamic
Shift program): |
: |
Sürücünün kullanim tarzina göre vites degisimini
hizli yada konforlu yapan akilli otomatik sanziman. |
| DSTC |
: |
Volvo'nun ESP ve ASR ile birlikte çalışan Dynamic
Stability and Traction Control yani Dinamik Stabilite ve Çekiş
Kontrol Sistemine verdiği ad. |
| DUMMY |
: |
Çarpışma testlerinde otomobilde oturan, insan
vucuduna benzeyen ve üzerinde birçok sensör bulunan plastik
makete verilen isimdir. Gerçek çaprışmalarda insan vücudunda
oluşabilecek yaralanma riskinin hesaplanmasına olanak verir. |